Nie zalogowany:

[ Przyłącz się! ]

Osób na stronie :

Zalogowanych : 0

Odsłon: 32725474
Odwiedzeń: 14997128
Unikalnych: 13963759

Uzbrojenie - Kordelas

Kordelas to broń sieczna używana od późnego średniowiecza w Europie Zachodniej jako broń piechoty plebejskiej, a od XVI w. również jako broń myśliwska.
Kordelas myśliwski posiadał się długą jednosieczną głownią oraz rękojeścią z rogowymi okładzinami nitowanymi do trzpienia głowni. Długość klingi wahała się między 50, a 60 cm. Rękojeść występowała w dwóch formach: otwartej lub zamkniętej. Jelec zwykle był rozbudowany w kłąbek (albo w ogóle go nie było). Oręż ten w wariancie wojskowym miał zwykle lekko zakrzywioną głownię. Charakterystycznym elementem konstrukcyjnym dla kordelasów wojskowych i myśliwskich była muszla ochronna, wygięta w dół, zabezpieczająca wlot pochwy przed dostaniem się do niej wilgoci. Czasami muszlę zastępowano metalową pokrywką szczelnie zachodzącą na górne okucie futerału. Zdobienie broni zależało od funkcji jaką spełniała oraz

od panującego stylu i mody. Głownie myśliwskie trawiono lub ryto w sceny o tematyce myśliwskiej, natomiast w głowniach wojskowych zdobiono monogramami władców, postaciami żołnierzy oraz odpowiednimi inskrypcjami – przy czym spotyka się na nich również różnego rodzaju znaki kabalistyczne np. głowy Turków. Pochwy kordelasów wykonywano ze skóry wzmacnianej metalowymi (często mosiężnymi) okuciami. Oręż ten wytwarzano często w wersji kombinowanej z bronią palną. Jego trzon rękojeści pełnił wówczas funkcję kolby, a lufa umieszczana była wzdłuż klingi lub na jej płazie.
Kordelas rozwinął się szczególnie w XVIII stuleciu. W połowie tego wieku stał się bronią niezwykle popularną w Szwecji, a nieco później w Prusach wprowadzono go do artylerii jako przepisową broń oficerów i szeregowych. Zyskiwały przewagę nad długą bronią sieczną ponieważ były od niej lżejsze i bardziej poręczne, szczególnie przy wykonywaniu prac inżyniersko-saperskich. Kordelas pełnił czasem funkcję bagnetu, gdy wkładano go w lufę trzonem rękojeści, a z czasem zamocowywano na rękojeści specjalną sprężyną, jednak takie zastosowanie uniemożliwiało wydanie strzału z broni.
W Polsce w drugiej połowie XVIII w., rozpowszechniły się kordelasy o rękojeści karabelowej. Przez pewien czas oręż ten był noszony zamiast szabli do kontusza. Stosowane były powszechnie podczas insurekcji kościuszkowskiej. Z powodu braków w uzbrojeniu były używane także podczas powstań narodowo-wyzwoleńczych w XIX w.

Na podstawie:
„Broń w dawanej Polsce” Zdzisław Zygulski jun.
„1000 słów o broni białej i uzbrojeniu ochronnym” Włodzimierz Kwaśniewicz dalej>>